Αγιόκλημα

Το αγιόκλημα (γνωστό και ως αιγόκλημα, και μπιρμπιλιά) είναι αναρριχητικός θάμνος που φτάνει τα 6 έως 10 μέτρα. Έχει ωοειδή φύλλα, λευκά ή υποκίτρινα ή και κόκκινα άνθη που έ­χουν χαρακτηριστικό, ευχάριστο άρωμα. Φέρει καρπούς χρώ­ματος πορτοκαλί που έχουν τοξικές ιδιό­τητες. Καλλιεργείται σαν διακοσμητικός θάμνος σε φράχτες αγαπά τις δρο­σερές περιοχές με υγρά, πλούσια ε­δάφη.

Είναι φυτό γνωστό από την αρχαιότητα. Πιθανόν να πρόκειται για το κλυμένο του Θεόφραστου και το περικλύμενο ή επίσης κλύμενο του Διοσκουρίδη.

είναι αειθαλής θάμνος. Έχει βλαστό αναρριχώμενο, λεπτό, με κλαδιά λεία ή λίγο χνουδωτά, ύψους 1,50- 2 μ., φύλλα ανταυγοειδή, σχεδόν δερματώδη, αμβλέα, τα ανώτερα συμφυή και τα υπόλοιπα επιφυή και άνθη κιτρινόασπρα-κοκκινωπά, εύοσμα, επιφυή, σε ακραίους σπονδύλους. Αυτοφύεται σε θαμνοτόπους και χέρσα ασβεστώδη μέρη σ’ όλη την Ελλάδα. Ευδοκιμεί σε ημιορεινές περιοχές και σε χωράφια μέτριας γονιμότητας, ξηρικά ή ποτιστικά. Ανθίζει την περίοδο Ιουνίου-Αυγούστου.

Τα χρήσιμα μέρη του αγιοκλήματος είναι τα εναέρια τμήματα που περιέχουν φυτική κόλλα, σαλικυλικό οξύ, γλυκοζίδιο και ιμβερτίνη. Το φυτό έχει ποικίλες εφαρμογές.

Το αγιόκλημα θεωρείται ότι ανακουφίζει από το βήχα, τον πονόλαιμο, την αϋπνία. Ο φλοιός του φυτού είναι διουρητικός. Ωστόσο, θα πρέπει να χρησιμοποιείται προσεκτικά και με επιφύλαξη, λόγω της υψηλής τοξικότητας των καρπών του. Τα άνθη του χρησιμοποιούνται ευρέως κατά του πυρετού και κυρίως των θερινών μηνών. Καθαρίζουν τις τοξίνες, ενώ στην κινεζική ιατρική χρησιμοποιούνται στη θεραπεία ορισμένων τύπων διάρροιας.

Ωστόσο, δεν πρέπει να χρησιμοποιούμε ποτέ τους καρπούς του φυτού επειδή είναι πολύ τοξικοί και επικίνδυνοι.

Τέλος χρησιμοποιείται ως αρωματικό ρούχων.

Γιασεμί

Το γιασεμί ή ίασμος είναι αγγειόσπερμο δικότυλο φυτό και ανήκει στην τάξη λιγου­στρώδη και στην οικογένεια ελαιίδες.

Υπάρχουν 300 περίπου είδη που βρίσκονται στις εύκρατες και θερμές χώρες της γης . Είναι αναρριχώμενος θάμνος συνήθως αειθαλής αλλά και φυλλοβόλος. Τα φύλλα του εναλλάσσονται, είναι απλά ή τρίφυλλα και πτερωτά. Τα άνθη του είναι λευκά στα περισσότερα είδη αλλά και κίτρινα, λευκά-ροζ, ροζ, γαλάζια και μπλε. Είναι αρωματικά και αναδύουν ένα γλυκό θαυμάσιο άρωμα. Ο καρπός του γιασεμιού είναι ράγα με 2 λοβούς. Είναι διακοσμητικό φυτό και καλλιεργείται σε γλάστρες και κήπους. Το γιασεμί πολλαπλασιάζεται με εμβολιασμό, με μοσχεύματα ή με καταβολάδες. Είναι ευαίσθητο στο δυνατό κρύο και τον παγετό, ενώ αγαπά τη ζέστη και τη μεγάλη ηλιοφάνεια. Εκτός από διακοσμητικά μερικά είδη του καλλιεργούνται για βιομηχανικούς σκοπούς , και χρησιμοποιούνται ευρέως στην αρωματοποιία. Η καλλιέργεια των ειδών αυτών γίνεται κοντά σε παραθαλάσσιες περιοχές, γιατί η θαλάσσια αύρα είναι ευεργετική για την ανάπτυξή τους.

Οι ρίζες του γιασεμιού δεν αναπτύσσονται πολύ, ούτε διεισδύουν βαθιά στο έδαφος. Είναι πολυετές φυτό και χρησιμοποιεί το έδαφος μακροχρόνια και η καλλιέργεια του κρατάει γύρω στα 15 χρόνια. Τα άνθη του αναπτύσσονται από τον πρώτο χρόνο αλλά είναι λίγα, ενώ σημαντική παραγωγή λουλουδιών έχουμε από τον τρίτο χρόνο. Τα είδη των γιασεμιών που φυτεύονται σε αγρούς χρειάζονται αρκετό πότισμα, όταν η περίοδος των βροχών σταματήσει. Το έδαφος πρέπει να λιπαίνεται με διάφορα λιπάσματα και κοπριά, ενώ το φυτό χρειάζεται κλάδεμα και αφαίρεση των ξερών βλαστών και φύλλων. Η συλλογή των λουλουδιών γίνεται τις πρώτες πρωινές ώρες και τους μήνες Ιούνιο έως Οκτώβριο. Από το γιασεμί εξάγεται ένα αιθέριο έλαιο γνωστό με την ονομασία γιασμινέλαιο. Για την εξαγωγή αυτού του ελαίου χρησιμοποιούνται 2 μέθοδοι, η απόσταξη και η εκχύλιση. Το αιθέριο έλαιο αυτό χρησιμοποιείται στην αρωματοποιία. Είναι απαραίτητο συστατικό σχεδόν όλων των αρωμάτων.

Τα πιο γνωστά είδη γιασεμιού στην Ελλάδα είναι: της Χίου και το μπουγαρίνι ή φούλι.

Σχετικό υλικό: τραγούδια

Στίχοι: Παραδοσιακό

Μουσική: Παραδοσιακό

Εκτελέσεις: Γιάννης Πάριος

Το γιασεμί στην πόρτα σου
γιασεμί μου
ήρθα να το κλαδέψω
ωχ γιαβρί μου
και νόμισε η μάνα σου
γιασεμί μου
πως ήρθα να σε κλέψω
ωχ γιαβρί μου

Το γιασεμί στην πόρτα σου
γιασεμί μου
μοσκοβολά τις στράτες
ωχ γιαβρί μου
κι η μυρωδιά του η πολλή
γιασεμί μου
σκλαβώνει τους διαβάτες
ωχ γιαβρί μου